تبلیغات

پرورش مصنوعی ماهیان خاویاری به منظور تولید گوشت و استحصال خاویار در جهان از سابقه کوتاهی برخوردار است. در واقع ماهیان خاویاری از گونه های نادر و بسیار قدیمی هستند که پرورش آنها در سالهای اخیر مورد توجه قرار گرفته است. لیکن فقدان اطلاعات کافی در مورد شرایط بهینه پرورش نیازهای غذایی فرموله کردن غذاهای مصنوعی برای آنها به خصوص در مورد گونه هایی از ماهیان خاویاری که در حوضه جنوبی دریای خزر و دریای سیاه زیست می کنند در مقایسه با سایر آبزیان پرورشی کمتر مورد توجه واقع شده و بنابراین از عقب ماندگی فراوانی رنج می برد. این امر باعث گردیده تا پرورش ماهیان خاویاری به خصوص در مراحل اولیه زندگی هنوز متکی به غذاهای طبیعی و در مراحل پروار عمدتاً وابسته به غذاهای آزاد ماهیان باشد. در حالی که استفاده از اطلاعات سایر گونه ها برای ماهیان خاویاری به دلایل مختلف صحیح نمی باشد و باعث ایجاد نارسایی های تغذیه ای در آنها خواهد شد.

ماهیان خاویاری جزء ماهیان استخوانی اولیه با بدن نیمه استوانه ای ، پوزه سخت توسعه یافته و دهان شکمی جلو آمده می باشند . این ماهیان به دلیل داشتن سبیلک های بسیار حساس روی قسمت زیرین پوزه که برای یافتن جانوران کفزی مورد استفاده قرار می گیرند و همچنین داشتن لب های طویل و جلو آمده برای مکیدن شکار جزء بهترین ماهیان تغدیه کننده از کفزیان محسوب می شوند. این ماهیان دارای لوله گوارشی منحصر به فرد می باشند ، زیرا دیواره پیلوریک معده آنها توسعه پیدا کرده و تبدیل به اندام سنگدان مانند شده است. علاوه بر این روده ماهیان استروژن بالغ دارای اپی تلیوم مژه دار بسیار کار آمد می باشد و قسمت خلفی لوله گوارش آن ها به چین های مارپیچی تبدیل شده است. جنس فیل ماهی شامل دو گونه فیل ماهی دریای خزر و فیل ماهی آمور است. زیستگاه اصلی این ماهیان در حوضه دریای خزر ، سیاه و آزوف بوده و در دریای آدریاتیک نیز وجود دارند که قبل از مهاجرت به رودخانه برای تخمریزی ، در آب لب شور در ناحیه میانی زیست می کنند. در دریای سیاه تا عمق 160 متر و حتی تا عمق 180 متر پایین می روند و در دریای خزر در اعماق 100 تا 140 متر زندگی می کنند. در روسیه به علت حساسیتی که وجود ماهی های خاویاری از نظر تولید خاویار گرانبها و گوشت برای آن کشور داشت در جهت حفظ نسل آنها در دریای خزر ، دریای آزوف و سیاه و در آب های شیرین گام های استواری برداشته شد. ماهیان خاویاری به دو دسته رود کوچ و ساکن آب های شیرین تقسیم می شوند. اکثر گونه های تجاری آنها رود کوچ هستند ، یعنی بیشتر مدت زندگی خود را در دریا می گذرانند و فقط برای تخم ریزی وارد رودخانه ها می شوند. بستن سدهای زیاد بر روی رودخانه های بزرگ ولگا ، اورال ، کورال و سفید رود مانع از رسیدن ماهیان خاویاری به محل های تخم ریزی در رودخانه ها می شود و به همین دلیل تعداد زیادی از این ماهیان در نقاطی متمرکز می شوند که فاقد شرایط مطلوب برای تخم ریزی می باشد. برای جبران این نابسامانی ها ، دانشمندان روشهایی برای تکثیر مصنوعی ماهیان خاویاری طراحی نمودند. اوفسیانیکوف عضو آکادمی روسیه برای نخستین بار در سال 1870 توانست تحت شرایط مصنوعی اولین نمونه ماهی خاویاری حوضه دریای خزر به نام استرلیاد را که بومی رود ولگا و بعضی رودخانه های شمالی این حوضه است را بطور مصنوعی تکثیر نماید. بر اساس اسناد تاریخی و نقل از مطالب ارائه شده در دومین سمپوزیوم جهانی ماهیان خاویاری 1993 در مسکو – کاستروما ، اولین گونه ای که در استخر پرورش داده شد تاسماهی ویژه استرلیاد روسی Acipenser ruthenus بود که سابقه آن به قرن 12 میلادی باز می گردد. اولین آزمایش ها در مورد پرورش ماهی استرلیاد کپور و چند گونه ماهی دیگر در استخر ، اواخر قرن نوزده و اوایل قرن بیستم به مورد اجراه در آمده است. هدف از پروژه های بعدی تکثیر ماهیان خاویاری برای رها سازی در آب های طبیعی بود. این پژوهش ها بر اساس تحقیقات درژاوین در مورد لقاح مصنوعی تخم و پرورش ماهیان جوان در استخر های بسته در بستر رودهای کورا و آراکس صورت گرفته اند. ارزش زیاد ماهیان خاویاری توجه دانشمندان سایر کشور ها را نیز در چند دهه اخیر به انجام تکثیر و پرورش آنها معطوف داشته است.

شرایط پرورش ماهیان خاویاری:

 

 1- دمای مناسب آب جهت پرورش 15 تا 27 درجه سانتی گراد می باشد ، بدیهی است كه در دمای زیر 6 درجه سانتی گراد تغذیه متوقف و رشد بطئی می گردد و بهترین دمای رشد برای این گونه 21-19 درجه سانتی گراد می باشد .

 2 -   
میزان شوری مناسب آب جهت پرورش بین 10-4 گرم در لیتر آب است لیكن در شوری های حدود 18 گرم نیز پرورش انجام شده است

3 -   
میزان اكسیژن محلول مناسب 8-6 میلی گرم در لیتر آب ، دی اكسید كربن به میزان كمتر از 10 میلیگرم در لیتر آب استخر و PH آب بین 7 تا 5/8 می باشد .

4 -  
وجود آب به میزان 30-50 لیتر در ثانیه ، در پرورش متراكم جهت تولید 10-5 تن ماهی در سال كافی می باشد .

طول دوره پرورش :

طول دوره پرورش ماهیان خاویاری یك دوره یك تادوساله می باشند كه البته طول دوره بستگی به وزن اولیه بچه ماهی، تغذیه و بهداشت استخر ها داشته كه دراین مدت ماهیان به وزن حدود 3 كیلو گرم رسیده و آماده عرضه به بازار می باشد .